Benieuwd naar de realisaties van de werkgroepen, de resultaten van de onderzoeksprojecten en wat er gebeurt in de Vlaamse watersector? Lees online het VLARIO-activiteitenverslag. Zoals u zal kunnen lezen heeft VLARIO het afgelopen jaar niet stilgezeten.
Voorwoord
door prof. dr. ir. Patrick Willems, voorzitter VLARIO
2025 was een jaar van uitersten. Na het natste jaar sinds het begin van de metingen van het KMI in Ukkel, volgde meteen het droogste jaar van de voorbije 50 jaar. De laagste totale neerslaghoeveelheid sinds 1976 maakte opnieuw pijnlijk duidelijk hoe snel extremen elkaar kunnen opvolgen – en hoe groot onze uitdaging is om daar beter mee om te gaan.
Dat we de sponsfunctie van het Vlaamse landschap moeten herstellen en versterken, is ondertussen geen discussie meer. Het nieuwe Blue Deal 2.0-plan van minister Brouns en de CIW zet daar dan ook voluit op in. Het sluit nauw aan bij ons advies Weerbaar Waterland en bij de bijkomende aanbevelingen die gegroeid zijn uit de praktijk, onder meer in het Living Lab Herk & Mombeek en de andere pilootprojecten binnen het programma Weerbaar Water-Land-Schap.
De komende jaren wordt gewerkt met Blue Deals, gebiedscoalities en gebiedsregisseurs, op verschillende niveaus. Van prioritaire gebieden en koplopers tot nieuwe samenwerkingen die nog in de startblokken staan. De rode draad is een gebiedsgerichte, bottom-up aanpak: samen met de betrokken actoren concrete actieplannen opmaken én realiseren. Op Vlaams niveau worden daarbij waterzekerheidsdoelen vastgelegd – ook wel eens de “Vlaamse sponsdoelen” genoemd – die lokaal verder verfijnd kunnen worden. Deze doelen worden in de loop van 2026 uitgewerkt voor heel Vlaanderen en geven per gebied aan wat minimaal nodig is: meer infiltratie, meer water vasthouden in het landschap, en minder of tragere afvoer van neerslag.
Hemelwater- en droogteplannen zullen hier al een belangrijk deel van realiseren, maar ze volstaan niet. Naast het stedelijke gebied zal ook de open ruimte haar rol moeten opnemen. In Vlaanderen zijn die twee bovendien steeds minder scherp af te bakenen, en de interacties ertussen zijn groot. De tijd dat we afwateringssystemen in de bebouwde omgeving los konden zien van die in het buitengebied, ligt al lang achter ons.
Daarom verruimen we tijdens de VLARIO-dag op 31 maart 2026 bewust onze blik naar het open-ruimtegebied en zoeken we naar manieren om de samenwerking met onder meer landbouw en natuurbeheer te versterken. Het belooft opnieuw een boeiende en inspirerende dag te worden – een niet te missen afspraak voor iedereen die met hemelwater- en afvalwaterbeheer bezig is.
Ook in 2025 speelde VLARIO opnieuw een sterke en verbindende rol in het Vlaamse waterlandschap. De provinciale contactdagen voor lokale besturen waren zoals steeds druk bijgewoond, en via onze werkgroepen werd heel wat nieuwe kennis opgebouwd en gedeeld. Er kwamen ook nieuwe initiatieven bij: zo werd een deelwerkgroep Decentrale zuivering opgericht en ging een nieuwe werkgroep aan de slag rond klimaatadaptief én resultaatgericht ontwerpen.
Voor ontwerpers, aannemers en beheerders waren er belangrijke wijzigingen aan de grondwatertrein, met een duidelijke impact op vergunningen en bemalingen op werven. De uitvoeringscertificatie voor rioolrenovatie ging in voege en met de nieuwe opleiding “Werken in besloten ruimtes” zetten we opnieuw een stap richting veiligere rioleringswerken in Vlaanderen. Daarnaast werden het Vademecum Praktisch Afkoppelen van hemelwater en de omzendbrief bij de Hemelwaterverordening bijgestuurd, met meer duidelijkheid en praktische houvast.
Via het COOCK+-project Waterwijzer blijft VLARIO ook actief betrokken bij onderzoek naar innovatieve technologieën voor efficiënt watergebruik in gebouwen. Nieuwe inzichten en procedures werden gedeeld via goed bijgewoonde webinars. In juni 2025 gaf VLARIO tijdens een hoorzitting in het Vlaams Parlement duidelijke adviezen over droogte en de Blue Deal 2.0. Ook naar het brede publiek toe bleven we actief, met opiniestukken in de media, de Waardanwel-campagne en nieuwe afleveringen van Z-Water.
Tot slot werd ook verder ingezet op praktische ondersteuning van onze leden. Het Groenblauwpeil werd uitgebreid met een bodemmodule, de Toolbox Decentrale Zuivering kreeg een update, nieuwe richtcijfers voor hemelwatergebruik werden uitgewerkt en er werd een alternatief handhavingsinstrument voorgesteld voor de keuring privéwaterafvoer.
Zoals u merkt: VLARIO bruist van activiteit en blijft een cruciale spil in het Vlaamse hemelwater- en afvalwaterbeheer. Mijn oprechte dank aan iedereen die hieraan meewerkt, en in het bijzonder aan de leden en voorzitters van onze werkgroepen. Ik wens u veel leesplezier met dit activiteitenverslag 2025.
Hartelijke groeten,
Patrick Willems