Van 4 tot 6 mei 2026 trokken we naar IFAT München, dé internationale vakbeurs voor water-, afval- en milieutechnologie. Deze groepsreis bracht vertegenwoordigers de watersector samen, hierbij een kort verslag.
Een sector in volle transitie
IFAT 2026 maakte duidelijk dat de Europese watersector zich midden in een fundamentele transitie bevindt. Klimaatverandering, waterbeschikbaarheid, circulariteit, digitalisering en strengere Europese regelgeving zorgen voor een versnelling van innovatie en samenwerking.
Tijdens de reis stonden vier grote thema’s centraal:
- klimaat adaptief waterbeheer
- digitalisering en AI
- circulaire water- en afvalwateroplossingen
- toekomstige waterveiligheid en waterbeschikbaarheid
Ons programma combineerde beursbezoeken, internationale netwerking, inhoudelijke sessies en een fijne stadswandeling rond waterbeheer in München. Daardoor kregen we niet alleen technologische inzichten, maar ook een bredere kijk op hoe steden omgaan met water, klimaatadaptatie en leefkwaliteit.
Belangrijkste inzichten en take home messages
1. Waterveiligheid = waterbeschikbaarheid + klimaatadaptatie
Tijdens het EWA Symposium bracht Wendy Francken de Vlaamse Blue Deal onder de aandacht als geïntegreerde aanpak voor zowel droogte als overstromingen. De centrale boodschap was helder: droogte en wateroverlast zijn geen afzonderlijke problemen, maar twee zijden van dezelfde medaille.
Waar waterbeheer vroeger vooral gericht was op het zo snel mogelijk afvoeren van water, verschuift de focus vandaag steeds meer naar het vasthouden, infiltreren en hergebruiken van water.
Belangrijke inzichten:
- Vlaanderen evolueert van klassieke afvoerlogica naar zogenaamde “sponslandschappen”.
- Ruimte geven aan water wordt essentieel om steden en gemeenten klimaatrobuust te maken.
- Infiltratie, buffering en hergebruik moeten structureel ingebouwd worden in infrastructuurprojecten en stadsontwikkeling.
- Klimaatadaptieve inrichting vraagt blauw-groene netwerken, ontharding en natuurgebaseerde oplossingen.
Concrete voorbeelden:
- infiltratievoorzieningen
- regenwatergebruik
- buffer- en infiltratiegrachten
- hermeandering van waterlopen
- wetlands en overstromingsgebieden
- waterrobuuste straten
De rode draad doorheen deze sessies was duidelijk: water moet opnieuw zichtbaar en geïntegreerd worden in onze leefomgeving. In Vlaanderen zijn we hier al volop mee bezig, maar de interesse over onze aanpak was enorm.
2. AI, drones en sensoren veranderen de rioolsector fundamenteel
Een tweede belangrijke rode draad tijdens IFAT was de snelle opmars van AI en autonome inspectietechnologieën in rioleringsbeheer.
Tijdens de IKT-sessies kregen we tal van concrete toepassingen te zien waarbij nieuwe technologieën het beheer van rioleringen efficiënter, veiliger en slimmer maken.
Zo werd getoond hoe drones inspecties uitvoeren in moeilijk bereikbare riolen, LiDAR en 3D-modellen infrastructuur digitaal in kaart brengen, robots autonoom inspecteren, reinigen en herstellen en hoe AI ingezet wordt voor investeringsplanning, videoanalyse en overstromingsvoorspellingen
De belangrijkste boodschap hierbij was echter dat AI geen “black box” mag worden. De conclusie van IKT was dan ook zeer duidelijk: “AI with human-in-the-loop.”
Digitalisering biedt enorme mogelijkheden, maar vraagt tegelijk ook nieuwe competenties, standaarden en verantwoordelijkheden.
3. Europese regelgeving versnelt innovatie in waterzuivering
De presentatie van Thomas Windgens van RWTH Aachen focuste op de nieuwe Europese Urban Wastewater Treatment Directive en de aanpak van micropolluenten.
Europa zet hiermee een belangrijke stap richting strengere en meer geavanceerde waterzuivering. Grote afvalwaterzuiveringsinstallaties zullen de komende jaren stapsgewijs bijkomende zuiveringstechnologieën moeten implementeren om onder meer medicijnresten en andere micropolluenten uit afvalwater te verwijderen. Ook werden de verschillende technologieën kort besproken.
Als conclusie onthouden we: Waterzuivering evolueert van klassieke vervuilingsverwijdering naar hoogtechnologische, circulaire waterfabrieken waarin water, energie en grondstoffen maximaal hergebruikt worden.
4. Circulariteit wordt economisch én ecologisch bepalend
De toelichting van Pipelife focuste sterk op de noodzaak om infrastructuurprojecten steeds meer vanuit een langetermijnvisie te bekijken.
Daarbij stonden volgende thema’s centraal: lifecycle costing, total cost of ownership, milieu-impact van materialen, circulaire infrastructuurkeuzes en asset management
Hun boodschap hierbij was: De goedkoopste investering vandaag is niet noodzakelijk de goedkoopste oplossing op lange termijn.
De sector evolueert duidelijk van een klassieke focus op investeringskost naar een bredere evaluatie van onderhoudskosten, levensduur, flexibiliteit, klimaatimpact, circulariteit, en de maatschappelijke kost.
Belangrijke inzichten:
- Asset management wordt cruciaal.
- Klimaatimpact en milieukosten worden steeds vaker mee opgenomen in aanbestedingen.
- Europese normen en LCA-methodieken sturen de markt richting duurzamere keuzes.
- De sector verschuift van “laagste prijs” naar “laagste totale impact”.
Circulariteit wordt dus niet alleen een ecologische, maar ook een economische noodzaak.
5. De Europese watersector kampt met een groeiende skills challenge
We zijn bijzonder trots dat we tijdens IFAT een persoonlijke toelichting mochten krijgen van de Europese Commissie over de European Water Academy. Hier was de centrale boodschap: Europa heeft dringend nood aan bestendiging van aanwezige expertise, maar ook nieuwe waterexpertise en opleidingstrajecten op maat van de uitdagingen van vandaag én morgen.
De belangrijke uitdagingen zijn:
- vergrijzing in de sector
- digitalisering
- klimaatadaptatie
- strengere regelgeving
- nood aan nieuwe competenties
- nood aan multidisciplinaire samenwerking
Daarom zet de European Water Academy sterk in op:
- regionale hubs
- internationale opleidingen
- kennisdeling
- innovatie-ecosystemen
- samenwerking tussen overheid, industrie en kennisinstellingen
De boodschap was duidelijk: de transitie van de watersector kan alleen slagen als ook voldoende wordt geïnvesteerd in mensen, opleiding en samenwerking.
Waterwandeling München – van riool tot surfstad
De stadswandeling vormde een rode draad doorheen het hele bezoek: waterbeheer is niet enkel techniek, maar ook stadsontwikkeling, cultuur en leefkwaliteit.
Tijdens de wandeling ontdekten we hoe München doorheen de eeuwen evolueerde van een stad met open waterkanalen naar een moderne, klimaatadaptieve stad.
Belangrijkste lessen:
- Middeleeuwse steden gebruikten water tegelijk als drinkwater, transportmiddel én afvalafvoer.
- München evolueerde van open kanalen naar moderne rioleringssystemen.
- Overstromingen en volksgezondheid dwongen steden tot innovatie.
- De Isar toont hoe rivierherstel en klimaatadaptatie hand in hand kunnen gaan.
- Water krijgt vandaag opnieuw een zichtbare plaats in de stad — niet als probleem, maar als kwaliteit.
De Eisbach-surfers symboliseren die evolutie perfect: van water zo snel mogelijk afvoeren → naar leven mét water.
Conclusie: De groepsreis naar IFAT München bevestigde dat de watersector voor enorme uitdagingen staat, maar tegelijk ook over een indrukwekkende innovatiekracht beschikt.
De belangrijkste take home messages
- Klimaatadaptatie vraagt geïntegreerd waterbeheer.
- Water moet maximaal lokaal vastgehouden en hergebruikt worden.
- AI en digitalisering zullen de sector fundamenteel veranderen.
- Datakwaliteit wordt cruciaal.
- Circulariteit moet structureel ingebouwd worden.
- Waterzuivering wordt steeds geavanceerder.
- Samenwerking en kennisdeling zijn essentieel.
- De watersector heeft dringend nood aan nieuwe talenten en skills.
De reis toonde vooral hoe belangrijk internationale samenwerking blijft om de wateruitdagingen van morgen aan te pakken. VLARIO speelde hierin een actieve verbindende rol, zowel binnen Vlaanderen als binnen het Europese netwerk van de European Water Association.
Editie 2028 staat alvast op de planning!
