“Mag ik nu kunstgras leggen?” Het is wellicht de meest gestelde vraag sinds de Vlaamse overheid de nieuwe ‘Lijst waterdoorlatende verhardingen’ publiceerde. Het korte antwoord is: niet noodzakelijk.
De nieuwe lijst is een belangrijke stap vooruit. Ze zorgt voor meer duidelijkheid over welke materialen technisch als waterdoorlatend kunnen worden beschouwd. Maar ze verandert niets aan een fundamenteel uitgangspunt van het Vlaamse hemelwaterbeleid: de beste verharding is nog altijd de verharding die je niet aanlegt.
De Lijst waterdoorlatende verhardingen is geen vrijgeleide om meer te verharden.
Waarom kwam deze lijst er?
Tot vandaag ontstonden er regelmatig discussies tussen burgers, architecten, aannemers en vergunningverleners. Een materiaal dat in de ene gemeente als waterdoorlatend werd aanvaard, kon elders worden geweigerd. Dat zorgde voor onzekerheid.
Met de nieuwe lijst wil Departement Omgeving één referentie aanbieden voor heel Vlaanderen. Zo krijgen ontwerpers, vergunningverleners en lokale besturen meer houvast bij de toepassing van de hemelwaterverordening. Dat is zonder twijfel een goede evolutie.
De lijst doet ook geen uitspraak over de waterdoorlatendheid van de materialen zelf, noch is er een volgorde van bv. meest naar minst infiltrerend.
Waar ontstaat de verwarring?
De lijst zegt welke materialen water kunnen doorlaten. Ze zegt niet dat je die materialen overal mag gebruiken. Dat onderscheid is cruciaal.
Een waterdoorlatende verharding blijft namelijk een verharding. En ook voor waterdoorlatende verhardingen blijven de bestaande stedenbouwkundige regels gelden. Gemeenten kunnen in hun vergunningen of stedenbouwkundige voorschriften nog altijd beperkingen opleggen over hoeveel van een perceel verhard mag worden of waar verharding al dan niet wenselijk is.
Wie dus denkt dat een volledig verharde voortuin plots kan omdat de gekozen verharding waterdoorlatend is, vergist zich.
Kunstgras is daar een goed voorbeeld van
In verschillende krantenkoppen kreeg vooral kunstgras veel aandacht. Daardoor ontstond bij sommigen de indruk dat kunstgras voortaan zonder meer toegelaten is. Dat klopt niet.
De lijst vermeldt dat bepaalde types kunstgras technisch waterdoorlatend kunnen zijn, mits ze voldoen aan de gestelde voorwaarden en correct worden aangelegd. Bovendien moet ook de fundering voldoende waterdoorlatend zijn. Maar daarmee is nog niet gezegd dat een vergunning automatisch kan worden verleend.
Ook hier blijven de gewone regels gelden over verharding, ruimtelijke kwaliteit en eventuele gemeentelijke voorschriften.
Waterdoorlatend is meer dan alleen het materiaal
Nog een belangrijke nuance. Een verharding is pas echt waterdoorlatend wanneer de volledige opbouw goed is uitgevoerd. Niet alleen de toplaag telt. Ook de fundering en onderfundering moeten het regenwater voldoende laten infiltreren.
Een poreuze klinker op een ondoorlatende fundering levert dus niet het gewenste effect op. De lijst benadrukt die technische voorwaarden expliciet.
Minder verharding blijft de beste oplossing
De nieuwe lijst verandert ook niets aan de algemene visie achter de hemelwaterverordening.
Die blijft duidelijk:
- vermijd verharding waar mogelijk;
- beperk de oppervlakte als verharding noodzakelijk is;
- kies vervolgens bij voorkeur voor een waterdoorlatende oplossing;
- zorg ervoor dat regenwater maximaal lokaal kan infiltreren.
Waterdoorlatende verhardingen helpen om regenwater ter plaatse in de bodem te laten dringen. Dat vermindert de belasting van de riolering, vult het grondwater aan en maakt Vlaanderen beter bestand tegen zowel droogte als wateroverlast. Maar ze zijn één onderdeel van een bredere klimaatbestendige inrichting, niet het einddoel op zich.
Waterdoorlatend betekent niet automatisch vergund
De uiteindelijke beoordeling blijft afhangen van de volledige aanleg, de geldende regelgeving en de lokale stedenbouwkundige context. Dat is geen beperking, maar net de manier waarop Vlaanderen tegelijk werkt aan minder verharding, meer infiltratie en een klimaatbestendige leefomgeving.
Wanneer je een vergunning nodig hebt of wat vrijgesteld is van vergunning lees je op Omgevingsvergunning: Verhardingen aanleggen bij een woning (terras, oprit, overwelving gracht, kunstgras, kiezels…) | Vlaanderen.be, maar opgelet want lokaal kunnen strengere regels van toepassing zijn! Informeer je goed bij de gemeente/stad welke regels van toepassing zijn.